O CIS sitúa a Galicia como a comunidade onde peor se valora a Atención Primaria de todo o Estado e as listas de espera acumulan xa case 400.000 persoas

O PSdeG  esixe un plan de choque con prazos, auditoría das derivacións á privada e a comparecencia monográfica de Gómez Caamaño

Galicia é a comunidade autónoma onde peor se valora a Atención Primaria de todo o Estado. Confírmao o Barómetro Sanitario do CIS, publicado o pasado venres. A deputada socialista Elena Espinosa presentou hoxe estes datos e denunciou que a sanidade pública galega acumula xa todos os indicadores en vermello: listas de espera récord, profesionais en pé de guerra e un goberno que mira para outro lado. “Non o di o PSdeG. O di o  CIS”, subliñou.

A imaxe máis crúa desa crise ten enderezo concreto: o centro de saúde Olimpia Valencia de Vigo, onde case 50 médicos de Atención Primaria estiveron unha semana pechados durmindo por quendas nun ambulatorio recén inaugurado. Segundo denuncian, pola noite retirábanlles os picaportes das portas. Como o conselleiro Gómez Caamaño non os recibía, fabricaron un boneco á súa imaxe e semellanza para “negociar” con el. Médicos de A Coruña e Santiago desprazáronse a Vigo para apoialos. O alcalde Caballero recibiunos e cualificounos de “valentes”.

Os números do propio Sergas completan a radiografía. A 30 de decembro de 2025, 378.749 persoas agardaban por unha proba diagnóstica, unha consulta ou unha cirurxía. Son 18.299 máis que só seis meses antes. Case un de cada catro galegos recoñece que nalgún momento necesitou consulta e non a conseguiu.

A deputada desglosou os tempos de espera, que cualificou como “os peores da última década”: 97,8 días de media para unha proba diagnóstica, case dez máis ca en 2024. Para operarse, 72,8 días. E hai especialidades nas que a xente agarda medio ano: 170 días para unha ecografía de tórax, 150 para unha endoscopia dixestiva, 127 para unha ecografía de mama. Na cirurxía de otorrino do Clínico de Santiago, 163 días. “Se a actividade crece e as esperas son as peores da década, o que temos é un problema de xestión en toda regra”.

Espinosa desarmou o argumento principal do conselleiro Gómez Caamaño, que repite que o Sergas tivo máis actividade ca nunca en 2025. “Iso é precisamente o que o retrata”, dixo. “Se fas máis e ao mesmo tempo as esperas medran, o problema non é de demanda. É que non planificaches os recursos, non dimensionaches os cadros de persoal, non anticipaches nada. E cando o sistema non dá abasto, a solución do PP non é reforzar o público: é derivar á privada”.

En efecto, o orzamento de concertos coa sanidade privada pasou de 200 millóns en 2023 a 246 en 2025, mentres SOS Sanidade denuncia que hai quirófanos públicos a medio gas e ningún control sobre os criterios de derivación.

A deputada cargou tamén contra a actitude do conselleiro no Parlamento, ao que acusou de “ir de sobrado” e de repartir culpas entre a gripe, as folgas e o Ministerio. Pero as súas propias previsións para 2026 delatan a improvisación: na maioría das áreas as esperas non van baixar. A área de Lugo, por exemplo, contempla que a finais de ano a espera sexa unha semana superior á actual. “Iso non é un plan. É unha rendición”, sentenciou.

Espinosa dirixiuse tamén ao presidente Rueda, que recoñeceu que a cidadanía ten motivos para a queixa pero acusa á oposición de catastrofismo. “Que máis ten que pasar?”, preguntou. “Cantos médicos máis teñen que durmir nun ambulatorio? Canta xente máis ten que esperar medio ano por unha ecografía de mama sen saber se ten algo grave? Case 400.000 persoas agardando non é catastrofismo. Son persoas con nome e apelidos”.

Cinco esixencias ao Parlamento

O Grupo Parlamentario Socialista vén de rexistrar unha batería de iniciativas parlamentarias con cinco esixencias concretas: un plan de choque contra as listas de espera con obxectivos medibles e prazos públicos; negociación inmediata e real cos profesionais; unha auditoría independente das derivacións á sanidade concertada; un plan de captación e retención de profesionais con melloras retributivas; e a comparecencia monográfica do conselleiro no Parlamento para dar explicacións completas.

Espinosa pechou a súa intervención cunha apelación directa: “Detrás de cada cifra hai un pai ou unha nai que non pode traballar porque a cirurxía de traumatoloxía non chega. Hai unha persoa que leva catro meses sen saber se ten algo grave.  Está claro que a  sanidade galega necesita un xiro de timón agora. Non o próximo ano, non cando pasen as folgas. Agora. E alguén que vaia ao volante”, concluíu.

Medidas económicas para paliar os efectos da guerra

A preguntas dos xornalistas, Espinosa destacou as 80 medidas aprobadas no Consello Extraordinario de Ministros do pasado venres e alertou de que esas medidas “deben ser complementadas con axudas das comunidades autónomas, neste caso da Xunta de Galicia”.